Onderzoek levert het bewijs

Investeren in vroegsignalering van schulden loont
Op 23 mei informeerde staatssecretaris Klijnsma de Tweede Kamer over de voortgang van haar armoede- en schuldenbeleid. Dit keer ging haar brief vergezeld van een onderzoek uitgevoerd door Panteia. De conclusie: elke geïnvesteerde euro in vroegsignalering van schulden wordt dubbel en dwars terugverdiend.

Eerder onderzoek
In 2011 bracht Social Force, het onderzoeksbureau van Nadja Jungman, ook al een onderzoek uit waaruit een soortgelijke conclusie rolde. Dit rapport ´Vroegsignalering moet en kan’ onderzocht het effect van een Landelijk Informatiesysteem Schulden (LIS). Naast het delen van informatie omtrent huur- en energieschulden, bleken ook belasting-, telecom- en zorgschulden belangrijke vroegsignaleringsindicatoren. Met het toendertijd beoogde systeem zou maar liefst 80% van de problematische schuldensituaties vroegtijdig kunnen worden gedetecteerd. Het LIS strandde eind 2012. 

Meer focus op preventie
Door de onderzoeksresultaten dringt het besef door dat er meer aan preventie moet worden gedaan om de schuldenproblematiek adequaat aan te pakken. Veel wordt er al geïnvesteerd om mensen die in de problemen zitten te helpen, maar dit budget is niet oneindig. Om de schuldenproblematiek terug te dringen is preventie en vroegsignalering een voorwaarde. Ook staatssecretaris Klijnsma onderkent dit. Zij noemt twee sporen voor de aanpak: 1. Uitbreiding van de gegevens die opgenomen zijn in de (krediet)registratie van Bureau Krediet Registratie (BKR) en 2. versterken van de rol van gemeenten bij vroegsignalering.

Steun voor Vindplaats van Schulden
Een instrument dat betalingsachterstanden registreert of inzichtelijk maakt, kan voor partijen zoals gemeenten en hun partners een belangrijk hulpmiddel zijn. BKR heeft daarom het initiatief genomen voor een Vindplaats van Schulden. Dit sluit goed aan bij de door de staatssecretaris van SZW gewenste oplossingsrichting. De staatssecretaris heeft zich dan ook bereid verklaard dit initiatief te ondersteunen.

Marktpartijen doen mee
Belangrijk voor het succes van VPS is dat (markt)partijen de meerwaarde van het instrument onderschrijven en ook bereid zijn met het instrument te werken. Relevante vragen daarbij zijn wat de verschillende partijen met de beschikbare informatie willen en kunnen doen (‘vervolg geven aan signalen’), wat inpassing van VPS in hun reguliere werkprocessen betekent en wat VPS partijen oplevert (‘kosten-baten’).

BKR is in gesprek met potentiële afnemers van data (alle gemeenten in Nederland) en potentiële leveranciers van data, waaronder energiebedrijven, zorgverzekeraars en woningcorporaties. De eerste partijen hebben zich inmiddels bereid verklaard om informatie te gaan delen.

Businesscases positief
Het recente Panteia-onderzoek in opdracht van SZW beschrijft het succes van preventie en vroegsignalering in drie verschillende gemeenten. Het gaat om Vroeg Eropaf in Amsterdam, het project Achter de Voordeur gecombineerd met de Straatkubus in Almere en het project Fix Up Your Life in Tilburg.

De uitkomsten laten zien dat vroegsignalering en preventie van schulden loont. De businesscases tonen aan dat iedere euro geïnvesteerd in preventie en vroegsignalering van schulden in Amsterdam, Almere en Tilburg de maatschappij tussen de €2,46 en €4,22 oplevert en de gemeente zelf tussen de €1,57 en €2,92. De businesscases zijn te vinden op  www.effectieveschuldhulp.nl/businesscases.

Naar volgende artikel