Artikel

Veel Nederlanders praten zelden over financiële kwesties met vrienden of familie. Geldproblemen blijven daardoor vaak binnenshuis. Vooral mensen die er financieel minder goed voorstaan, zijn geslotener over hun geldzaken. Schaamte voor de financiële situatie lijkt daarbij een rol te spelen. Dat blijkt uit een enquête van RaboResearch onder 2.700 mensen, waar een Rabo-publiekscampagne met als thema ‘praten over geld zorgt voor meer financieel inzicht’ uit voortvloeide. 

De resultaten van de enquête onderstrepen het belang van ‘vroegsignalering’, dat sinds begin dit jaar in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) is verankerd. Zo praat 39% van de geënquêteerden niet met goede vrienden of familie over financiële kwesties. Geldzaken worden over het algemeen wel binnenshuis met de partner besproken (83%), al neemt de bereidheid af naarmate de financiële problemen groter zijn. Schaamte lijkt hierbij een rol te spelen. Verder geeft ongeveer de helft van de mensen die schulden maken aan geen professionele hulp te zoeken. Volgens NVVK, de koepelorganisatie voor schuldhulpverlening, hebben Nederlanders die bij hen aankloppen gemiddeld vijf jaar gewacht met het zoeken van hulp. Daardoor zijn hun schulden opgelopen tot tienduizenden euro’s. 

Sluipenderwijs 
Opvallend is dat Nederlanders over het algemeen ook niet te koop lopen met financiële successen. Ze praten er wel makkelijker over, zowel met partners als met goede vrienden en familieleden, maar schreeuwen het zeker niet van de daken. “Waarschijnlijk speelt bescheidenheid hierbij een rol”, vermoedt senior econoom Carlijn Prins van het economisch bureau van de Rabobank. Volgens haar maakt de coronacrisis de uitkomsten van het onderzoek extra relevant. “De werkloosheid kan oplopen en sommige mensen spreken hun spaargeld aan of maken zelfs schulden. Uit de enquête blijkt dat mensen in een financieel kwetsbare positie geslotener zijn over hun financiële situatie dan mensen die maandelijks veel geld over houden.” 
Niet elke misser, tegenslag of financiële vraag leidt tot grote problemen, benadrukt ze. “Maar financiële problemen kunnen wel sluipenderwijs ontstaan. En ze lijken zich niet tot één bevolkingsgroep te beperken. De groep die schulden maakt, is namelijk divers: 30% van hen woont in een koophuis, 20% is hoger opgeleid, 19% heeft een vast arbeidscontract en 12% verdient bovenmodaal. Als iemand onder invloed van de coronacrisis werkloos raakt of zijn omzet weg ziet vallen, komt het inkomen onder druk te staan. Een klein financieel incident kan dan uitgroeien tot een probleem. Hierover praten, kan de eerste stap zijn om tot een oplossing te komen. Bijvoorbeeld in de vorm van snijden in je uitgaven of het treffen van een betalingsregeling.” 

Aan de bel trekken 
Prins kan zich persoonlijk heel goed voorstellen dat mensen geneigd zijn financiële problemen binnenshuis te houden. “Het is niet leuk en niet iets om trots op te zijn. Aan de andere kant kan het bijna iedereen overkomen. Het zou mooi zijn als dit onderzoek eraan bijdraagt dat mensen opener durven zijn over hun financiële situatie. Als je vrienden weten dat je om wat voor reden dan ook even krap bij kas zit, kunnen ze er rekening mee houden.” 
Bij de schaamte die vaak een rol speelt, helpt de Nederlandse taal volgens Prins niet mee. “Anders dan in het Engels, heeft ‘schuld’ in het Nederlands een dubbele betekenis. Terwijl geldproblemen juist helemaal niet altijd ‘je eigen schuld’ zijn. Het allerbelangrijkste is misschien wel dat mensen met financiële problemen zich dat realiseren en tijdig aan de bel trekken bij professionele schuldhulpverleners.” 

Over Stichting BKR

Stichting BKR beheert alle kredietgegevens in Nederland, waardoor kredietverstrekkers op basis van de actuele situatie de juiste kredietbeslissing kunnen nemen. Zo voorkomen we dat consumenten meer lenen dan hun portemonnee toelaat en beschermen we het financiële welzijn van heel Nederland. Kredietverstrekkers zijn verplicht elke lening die zij verstrekken, aan te melden bij Stichting BKR. Al die informatie slaan we op in een database zodat er een overzicht is van alle leningen in Nederland en hoe de Nederlanders afbetalen. Naast het beheren van kredietgegevens richt Stichting BKR zich in bredere zin op het voorkomen van problematische schuldsituaties, fraudepreventie en het beperken van financiële risico’s bij kredietverlening. Stichting BKR heeft geen winstoogmerk en bestaat sinds 1965.